Słuchaj online 
W Izraelu kończy się epoka względnego spokoju, a zaczyna czas politycznej niepewności i strategicznych napięć. Trauma 7 października, nadchodzące wybory, kryzys zaufania do instytucji państwa oraz rosnące ryzyko konfliktu z Iranem tworzą mieszankę, która może zdefiniować przyszłość całego regionu.
Izrael: państwo między wojną a wojną
Agnieszka Zagner, wieloletnia korespondentka i analityczka spraw bliskowschodnich, w rozmowie z Jarosławem J. Szczepańskim kreśli obraz Izraela, który od lat żyje w stanie permanentnego napięcia. „Względny pokój” – jak mówi – to w istocie przerwa między kolejnymi konfliktami. A rok wyborczy 2026 może okazać się jednym z najważniejszych w historii państwa.
Netanjahu, który wraca
Choć sondaże nie sprzyjają Benjaminowi Netanjahu, Zagner przypomina, że jego polityczna żywotność wielokrotnie zaskakiwała komentatorów. Od 2009 roku rządzi niemal nieprzerwanie, a jego strategia opiera się na eksploatowaniu tematu bezpieczeństwa. Każdy kryzys – od wojny z Hamasem po napięcia z Iranem – może stać się dla niego narzędziem mobilizacji elektoratu.
Jednocześnie premier wciąż zmaga się z zarzutami korupcyjnymi i próbami zmiany prawa, które mogłyby go przed nimi ochronić. W tle pozostaje nierozliczona odpowiedzialność za 7 października – dzień, który obnażył słabość izraelskiego systemu bezpieczeństwa.
Czego możemy się spodziewać w tym roku na Bliskim Wschodzie - Agnieszka Zagner
Społeczeństwo w proteście, państwo w kryzysie
W 2023 roku Izrael widział największe protesty w swojej historii – masowe demonstracje przeciwko reformie sądownictwa. Po 7 października ich energia przekształciła się w ruch domagający się uwolnienia zakładników. Zagner podkreśla, że choć protesty były imponujące, wciąż reprezentowały mniejszość społeczeństwa.
Jednym z kluczowych punktów sporu pozostaje kwestia służby wojskowej ortodoksów. W obliczu braków kadrowych w armii i przeciążenia rezerwistów temat ten stał się symbolem nierówności i społecznego gniewu.
Gaza: wojna, która trwa mimo zawieszenia broni
Choć formalnie obowiązuje rozejm, Zagner nie ma wątpliwości: wojna w Gazie trwa. UNICEF raportuje śmierć stu dzieci w ciągu trzech miesięcy zawieszenia broni, a 80% budynków w Gazie jest zniszczonych lub uszkodzonych. Izrael rozważa kolejną ofensywę lądową, ale warunki polityczne – w tym presja ze strony USA – pozostają niejasne.
Hamas, mimo ogromnych strat, wciąż kontroluje połowę terytorium i odbudowuje struktury kadrowe. „To organizacja, która zawsze znajdzie nowych rekrutów” – zauważa Zagner.
Czego możemy się spodziewać w tym roku na Bliskim Wschodzie - Agnieszka Zagner
Zachodni Brzeg: przemoc, osadnicy i podwójne standardy
Wzrost liczby ataków ze strony izraelskich osadników, projekt ustawy o karze śmierci obejmujący wyłącznie Palestyńczyków, a także rosnące napięcia wokół osiedli – wszystko to sprawia, że Zachodni Brzeg staje się kolejnym tykającym ładunkiem.
Iran: największy znak zapytania
W tle wszystkich izraelskich sporów wewnętrznych stoi Iran. Zaostrzenie retoryki Teheranu i Waszyngtonu, groźba amerykańskiego ataku oraz możliwość odwetu na Izraelu tworzą scenariusz, który może wywrócić regionalny porządek.
Publicystyka
Wybory, które mogą zmienić wszystko – albo nic
Choć opozycja Naftalego Bennetta ma dziś przewagę w sondażach, stworzenie rządu bez udziału partii arabskich może okazać się niemożliwe. A to otwiera drogę do kampanii opartej na straszeniu i polaryzacji.
Zagner podkreśla, że wielu Izraelczyków – nawet krytycznych wobec Netanjahu – wciąż uważa go za jedynego polityka zdolnego zapewnić bezpieczeństwo w godzinie próby. To paradoks, który może przesądzić o wyniku wyborów.
Pokój na Bliskim Wschodzie? – Mariusz Braszkiewicz – Maciej Wojtyś
