Podzielony świat w płomieniach. Rok 2025 pozbawił nas złudzeń

Rok 2025 – choć pełen kryzysów – ujawnił prawdziwe intencje graczy międzynarodowych. Pytanie, które pozostaje otwarte, brzmi: czy Europa zdoła przekuć to bolesne przebudzenie w realną geopolityczną podmiotowość, zanim logika siły całkowicie wyprze logikę prawa.

Rok 2025 okazał się momentem brutalnego przebudzenia dla Zachodu. W rozmowie Iwony Wyszogrodzkiej z Dorotą M. Zielińską pada gorzka diagnoza: zaprzysiężenie Donalda Trumpa, wojna w Gazie, negocjacje USA z Rosją ponad głowami Europy i Ukrainy oraz rosnące nierówności społeczne obnażyły słabość liberalnej demokracji.

Unia Europejska przestała być jedynie projektem gospodarczym – stała się ostatnią realną zaporą przed polityką siły.

Rozmowa Iwony Wyszogrodzkiej z Dorotą M. Zielińską prowadzona jest z perspektywy podsumowania pierwszych miesięcy 2025 roku, który – jak zgodnie zauważają rozmówczynie – „nie był dobry, ale był momentem, w którym spadły maski”. Punktem wyjścia jest zaprzysiężenie Donalda Trumpa i szybki zwrot polityki Stanów Zjednoczonych w stronę Rosji, kosztem relacji z Europą.

Dorota M. Zielińska podkreśla, że skala tego zwrotu zaskoczyła nawet najbardziej krytycznych obserwatorów. Jej zdaniem administracja Trumpa otwarcie zaczęła realizować interesy oligarchiczne, które zbiegają się z celami Kremla – osłabieniem lub wręcz demontażem Unii Europejskiej. Wyszogrodzka zwraca uwagę, że przez wiele miesięcy europejscy politycy łudzili się, iż mamy do czynienia z retoryką lub politycznym teatrem. Dopiero kolejne decyzje Waszyngtonu odebrały te złudzenia.

Symbolicznym momentem były lutowe rozmowy USA i Rosji w Rijadzie, prowadzone bez udziału Ukrainy i Unii Europejskiej. Zielińska zauważa, że był to jasny sygnał nowego porządku: wojna i pokój przestały być kwestią prawa międzynarodowego, a stały się przedmiotem targów między najsilniejszymi graczami. Kulminacją tej logiki była marcowa konfrontacja Donalda Trumpa z Wołodymyrem Zełenskim w Gabinecie Owalnym, odebrana w Europie jako publiczne upokorzenie Ukrainy.

Równolegle rozmówczynie omawiają dramat Gazy. Zerwanie zawieszenia broni, blokada pomocy humanitarnej i narastający głód – zdaniem Iwony Wyszogrodzkiej – obnażyły hipokryzję Zachodu. W tym kontekście pojawia się również krytyczna refleksja dotycząca Polski: powiązania militarne i przemysłowe z Izraelem stawiają pytania o realny koszt deklarowanych wartości i o granice politycznego pragmatyzmu.

Ważnym wątkiem rozmowy jest także kondycja demokracji. Zielińska porównuje procesy zachodzące w Stanach Zjednoczonych do doświadczeń Polski z czasów rządów PiS: demontaż instytucji, osłabianie sądów, podważanie pozycji administracji publicznej. Wyszogrodzka zwraca uwagę, że demokracja nie upada spektakularnie – rozpada się powoli, poprzez podcinanie „nudnych” filarów państwa, które na co dzień nie budzą emocji.

Reset Obywatelski

Bez kompromisów i bez cenzury. Tworzone tak przez dziennikarzy, jak i odbiorców, bo medium obywatelskie musi być interaktywne. Burzymy czwartą ścianę między dziennikarzami a odbiorcami.

Patronite.plPublicystyka

Na tym tle Unia Europejska jawi się jako przestrzeń, w której odpowiedzialność władzy przed prawem wciąż obowiązuje. Przykłady rozliczeń polityków we Francji czy Korei Południowej kontrastują z bezkarnością elit w innych częściach świata. Jak zauważa Zielińska, to właśnie te mało efektowne procedury są największą siłą Europy.

Rozmowa Wyszogrodzkiej i Zielińskiej nie kończy się optymistyczną puentą, ale też nie jest pozbawiona nadziei. Rok 2025 – choć pełen kryzysów – ujawnił prawdziwe intencje graczy międzynarodowych. Pytanie, które pozostaje otwarte, brzmi: czy Europa zdoła przekuć to bolesne przebudzenie w realną polityczną podmiotowość, zanim logika siły całkowicie wyprze logikę prawa.